Świat Nauki 3/2026
Czym jest wiadomość, gdzie się rodzi? Czy zwierzęta mają świadomości? A jeśli tak, to które? Czy świadoma może być sztuczna inteligencja? A noworodki? A ludzie w śpiączce? Nauka czyni postępy, ale czy kiedykolwiek dostaniemy odpowiedź na te pytania?
Cukrzyca typu 1 to wyniszczająca choroba, której przyczyną jest proces autoimmunologiczny niszczący komórki wysp trzustkowych produkujących insulinę. Na szczęście dzięki ostatnim osiągnięciom medycyny diabetycy mogą już niemal normalnie funkcjonować, a w niedalekiej być może przyszłości liczyć na całkowite wyleczenie.
Coraz doskonalsze teleskopy wraz z naturalnymi soczewkami grawitacyjnymi już wkrótce umożliwią obserwację pierwszych gwiazd - zbliżymy się do poznania początków Wszechświata.
Często tajemnicą większą niż odległe rejony nieba pozostaje inny człowiek, którego trudno zrozumieć, kierując się własnymi odczuciami i doświadczeniem. Niewątpliwie intuicja zawodzi w przypadku psychopatów. A to nie tylko zbrodniarze - cechy psychopatyczne przejawia również wielu menedżerów i polityków. Czy psychopatię da się leczyć?
W tym miesiącu fascynujący temat - świadomość (s. 42). Czym jest, gdzie się rodzi? Czy kiedykolwiek dostaniemy odpowiedź? To wcale nieoczywiste, mimo że postęp techniczny umożliwia nowe badania i coraz pilniejsza staje się potrzeba rozstrzygnięcia całkiem praktycznych kwestii. Czy zwierzęta mają świadomości? A jeśli tak, to które? Czy świadoma może być sztuczna inteligencja? A noworodki? A ludzie w śpiączce?
Drugi duży marcowy temat to walka z wyniszczającą chorobą - cukrzycą typu 1 (s. 42). Jej objawy i skutki są podobne jak cukrzycy typu 2 (retinopatia, neuropatia, niegojące się rany, ciągłe zmęczenie), ale etiologia inna - przyczyną jest proces autoimmunologiczny niszczący komórki wysp trzustkowych produkujących insulinę. Na szczęście dzięki ostatnim osiągnięciom medycyny diabetycy mogą już niemal normalnie funkcjonować. Pojawia się też nadzieja na opracowanie leków umożliwiających całkowite wyleczenie cukrzycy typu 1.
Zbliżamy się do poznania samych początków Wszechświata (s.54). Coraz doskonalsze teleskopy wraz z naturalnymi soczewkami grawitacyjnymi umożliwią obserwację pierwszych gwiazd. Dowiemy się dzięki temu więcej o naszym własnym pochodzeniu.
Nie tylko niebo stanowi tajemnicę. Często jest nią inny człowiek, którego trudno zrozumieć, kierując się własnymi odczuciami i doświadczeniami. Niewątpliwie intuicja zawodzi nas w przypadku psychopatów (s.62). To nie tylko zbrodniarze zapełniający więzienia - cechy psychopatyczne przejawia również wielu menedżerów i polityków, a odpowiednio nakierowane, przydają się w wojsku, straży pożarnej, policji i pozwala na produktywne funkcjonowanie w społeczeństwie. Czy psychopatię da się więc leczyć?
