Wiedza i Życie 10/2026
Od lat medycyna próbuje wychwycić subtelne sygnały wysyłane przez rozwijający się nowotwór i go zlokalizować. A gdyby tak sprawić, że nowotwór sam się ujawni? W numerze piszemy też, jak przebiegają kolizje galaktyk, czy AI może skonstruować nową broń chemiczną i biologiczną, a także jak wyglądała kariera broni czarnoprochowej. Warto poczytać o największej przymusowej migracji w historii, która pozostawiła po sobie miliony ofiar, ale bardzo niewiele informacji o ich pochodzeniu. Dziś naukowcy odzyskują utracone drogi prowadzące z głębi Afryki aż na drugi brzeg Atlantyku.
Na wakacjach czyhają na nas nie tylko złodzieje, ale i np. wszy, pluskwy, świerzbowce i rozmaite bakterie. Wśród tych ostatnich jest występujący w Bałtyku Vibrio vulnificus, czyli kuzyn klasycznego przecinkowca cholery, które osobom z obniżoną odpornością, seniorom albo pacjentom z cukrzycą może zamienić życie w zdrowotny dramat. Bakteria ta wnika przez uszkodzoną skórę, prowadząc do błyskawicznie postępującego zakażenia tkanek miękkich, groźnych pęcherzy, a w najcięższych przypadkach – do martwiczego zapalenia powięzi, ciężkiej sepsy oraz amputacji nóg. W morzu czają się też wolno pływające larwy przywr z rodziny Schistosomatidae. Gdy na ich drodze stanie nieświadomy niczego pływak, larwa w krótkim czasie wnika pod naskórek. Wprawdzie pasożyt ginie w naszej skórze niemal natychmiast, lecz jego szczątki wywołują gwałtowną reakcję alergiczną i stan zapalny. Rezultatem są swędzące zaczerwienione grudki i pęcherze.
